Follow
Greinin var skrifuð fyrir Morgunblaðið og birtist þar, laugardaginn 6. júní.
Heill og sannur
Og þó að lýður segði að þú þreyttist seint að ljúga / Varstu heill og sannur Sölvi Helgason.“ Svo segir í óð Mannakorna til hins merka Sölva Helgasonar, sem var flakkari, listamaður og heimspekingur á Íslandi á 19. öld. Hann málaði, skrifaði, kom sér í vandræði, spann sögur og fór ótroðnar slóðir ævi sína á enda. Með tímanum varð saga hans svo gott sem goðsagnakennd og hefur hún snert við mörgum löndum hans sem hafa skrifað um hann bækur, reist honum minnisvarða, nefnt samkunduhús eftir honum o.s.frv.
Margþætt hylling
Nýjasti óðurinn er svo nýjasta plata hinnar merku sveitar Mógil, Norðlandínus, sem var eitt af fjölmörgum nöfnum sem okkar maður notaðist við. Hún kom út liðinn þriðjudag og af því tilefni hélt Mógil útgáfutónleika í Þjóðminjasafninu sem voru samkeyrðir með sýningunni Flæði – Sólon Íslandus þar sem valin verk Sölva eru sýnd. Hvort tveggja er þá hluti af dagskrá Listahátíðar.
Það eru þau Heiða Árnadóttir (söngur), Hilmar Jensson (gítar), Joachim Badenhorst (klarinett), Kristín Þóra Haraldsdóttir (víóla) og Eiríkur Orri Ólafsson (trompet) sem skipa Mógil en allar götur síðan 2008 hafa þau framreitt görótta snilld í formi tónlistar sem á í raun engan sinn líka, er blanda af djassi, þjóðlagatónlist, klassík, tilraunatónlist og því sem henta þykir hverju sinni. Þegar kom að því að halda þankahríð vegna nýrrar plötu skolaði Sölva á land og meðlimir hrifust af sjálfstæðisandanum, hvernig hann hafnaði hvers kyns fjötrum og böndum, búandi yfir djarfleika sem sendi hann á staði sem samtíðarmenn hans margir gátu bara látið sig dreyma um. Líf hans einkenndist af hörmungum og hindrunum jafnt sem hugrekki og hamingju og þetta er vottað á plötunni góðu. Tónlistin var tekin upp í Sundlauginni í Mosfellsbæ af Birgi Jóni Birgissyni, hljóðblöndun og hljóðhönnun var í höndum Alberts Finnbogasonar og um hljóðjöfnun sá Haffi Tempó (Hafþór Karlsson).
Margir krákustígar
Platan var flutt í heild sinni á safninu. Tónlistin þræðir, eins og hún gerir á flestum plötum Mógil, marga krákustígana. Melódískur – ægifagur – söngur Heiðu er þannig brotinn upp með afstrakt-gítarsprettum frá Hilmari, ljúft sóló frá Eiríki er hvæst í burtu með tilraunabundnum blæstri frá Joachim á meðan víóla Kristínar læðist fallega um, nú eða þá ruglar í okkur. Leikur að andstæðum er dagskipunin hjá Mógil og hún var glæsilega knúin fram á tónleikunum. Heiða leiddi alla framvindu með styrkri hendi sem röddu og er á leið fann maður hvernig platan er nánast söngleikur um ævi Sölva. Heiða var þannig leikræn í söngnum; dularfull, vonbjört, reið, hnuggin, kerskin. Lagaknippið „Maður er nefndur“ var sérstaklega skemmtilegt og flippað en þar var farið yfir nöfn Sölva í stuttum tónbrotum. Eiríkur samdi en annars kemur sveitin öll að lagasamningum. Lokalagið, „Lífið er ferðalag“ er þá djúpfallegt, samið af Kristínu.
Kjörgripur mikill
Sagan er þá rækilega tosuð fram með sjálfum geisladiskinum sem er mikill kjörgripur. Listavel hannaður af Rutger Zuydervelt, umslagið er meira eins og bókverk, þar sem bæklingurinn inniheldur myndir eftir Sölva sem hafa tengingu við hvert og eitt lag.
Ég ætla að enda þar sem ég byrjaði og stefna inn dýrum línum eftir okkar allra besta Magnús Eiríksson. Og vel gert Mógil fyrir að færa okkur þessa merku ævi í gegnum ykkar einstöku sköpun. „Var hann helgur maður eða latur flækingshundur? / Var hann sendur til að vekja nýja von? / Hvað var það minn kæri, sem þú vildir okkur segja? / Þú frægi skrýtni Sölvi Helgason.“
Deildu!
