Follow
Stakk niður penna um Myrka músíkdaga alls fjórum sinnum á Fjasbók. Hér eru textarnir samankomnir á einum stað, vefvænir og flottir🙏🎹
25/01/26
Gaman að vera viðstaddur einslags foropnun á hinni mjög svo ágætu tónlistarhátíð Myrkir músíkdagar. Þau Lilja María Ásmundsdóttir og Jesper Pedersen voru með sitt hvora hljóðinnsetninguna í Borgarbókasafni Reykjavíkur – Grófinni, framsækin og hugvíkkandi verk sem vinna m.a. á gagnvirkan hátt með gestum.
Hátíðin fer svo á fullt fart frá og með fimmtudeginum næsta og ég hvet ykkur til að kynna ykkur glæsilega og vel bústna hátíðina hér:
Annars get ég vottað að fólk var í góðum fíling gagnvart þessu öllu saman, létt yfir mannskapnum og jafnvel smá “alvarlegur” bragur líka 
29/01/26
Myrkir músíkdagar voru settir í dag/kvöld í Hörpu og reið Kammerkórinn Huldur á vaðið, nýstárlegt vað mætti segja og inntak hátíðarinnar í raun kjarnað með þessari uppátroðslu. Ungir söngvarar, nýstárlegheit í allri framsetningu og efnisvali, grall og grín en aldrei nein vitleysa. Frábært! Hreiðar Ingi Þorsteinsson stjórnaði.
James MacMillan sjálfur stýrði svo efnisskrá kvöldsins og eitthvað heimilislegt við að berja “heimamann” augum, með vísun þá í þriggja ára dvöl mína í Skotlandi. Alba gu bràth! Fyrst á efnisskránni var nýtt verk eftir Maríu Huld Markan Sigfúsdóttur, Benthos. Átta mínútur að lengd og afar falleg smíð verð ég að segja. Skyndibyrjun, fólk dregið fljótt og vel inn í töfraheim sem var bæði melódískur og “kvikmyndalegur” svo ég noti þá lýsingu. Benthos hélt allan tímann og lokaspretturinn glæstur.
James MacMillan stýrði svo eigin verki, básúnukonsert frá 2017. Jón Arnar Einarsson sinnti einleikarastarfinu af miklu öryggi og ekki skemmdi milljón dollara lúkk. Sjötta áratugs ára yfir pilti en mest minnti hann á Proclaimers-bræðurna með dass af Ara Braga. Konsertinn er margslunginn, ævintýralegur og intensífur, hvar sírena var brúkuð og einslags einvígi eður vangadans á milli básúna sinfóníusveitarinnar var sett í gang. Undirlag verksins er bundið í sorg en konsertinn er tileinkaður barnabarni MacMillan, stúlka sem lést aðeins fimm ára gömul. Það vermdi hjartað að sjá hvað MacMillan var ánægður með Jón, gaf honum þumlung upp og gott ef ég greindi ekki orðið “fantastic”.
Næst var það Dægrin, frumflutningur á nýju verki eftir Báru Gísladóttur og vildi svo til að Bára sat fyrir aftan mig. Og með augun lokuð, þær 20 mínútur sem tók að flytja verkið. Ég hef verið að skrifa mikið um snilld Báru undanfarin misseri og ekki klikkaði hún í kvöld. Nei, ég ætla EKKI að skrifa 2000 orð um þetta þó ég vildi. Tónlistin var gjörsamlega mögnuð og ég veit ekki hvernig hún fer að þessu eða hvaðan þetta kemur. Þessi minimalismi, þar sem er hangið í sömu tóntegund í e-n tíma myndar spennu, óbærilega nánast. Sumir eru í melódíum, aðrir í töktum, enn aðrir í flippi en Bára er í SPENNU. Það er ekki hægt annað en að hrífast eða a.m.k. að taka afstöðu til þess sem dynur á þér. Tónlistin var við það að deyja út á tímabili, Bára vinnur svo ótrúlega vel með þagnir eða næstum-þagnir og áhrifin líktust óþægilegu vindgnauði á köflum. Hrikaleikurinn er Báru svo náttúrulegur eitthvað. Svo fór allt á flug undir restina, ég hélt að ég myndi fuðra upp og var við það að fara úr líkamanum þegar tónlistin hætti snögglega.
Púff! Ég leit til Báru og brosti. Hún brosti. Og ég fór að gráta. Hvað er ég búinn að segja ykkur þetta oft!! TÓNLIST ER SNILLD!!!
Það var kannski eins gott að róa mannskapinn aðeins niður með verðlaunakonsert Snorra Sigfúsar Birgissonar, Konsert fyrir hljómsveit nr. 2, en hann fékk Íslensku tónlistarverðlaunin fyrir hann árið 2024. Verkið er með norðlenskar rætur, bæði lúta efnistökin að því svæði og svo var það frumflutt af Sinfóníuhljómsveit Norðurlands sem pantaði og verkið. Konsertinn rúllaði fumlaust áfram, hefðbundinn bygging ef svo mætti segja en með glúrinni vísun í íslenskan arf, nánar tiltekið stemmu sem Þorbjörn Kristinsson kvað en hann var um árabil barnaskólakennari við Glerárskóla á Akureyri. Það má því segja að Myrkir hafi kíkt í mörg horn þetta upphafskvöld, ungviðið og þeir eldri, hinir hefðarríku og hinir framsæknu, hinir háhelgu og flippararnir, þessir brjáluðu og þessir blíðu snerust um hvor annan í biksvörtu mánaskini hinna Myrku músíkdaga…
Eitthvað þannig
#myrkirmusikdagar#jamesmacmillan#mariahuldmarkansigfúsdóttir#snorrisigfusbirgisson#baragisladottir#darkmusicdays
30/01/26
Fór á Myrka músíkdaga í gær og naut þess að hlusta á nýtt verk eftir hina mjög svo hæfileikaríku og vel kynntu Bergrúnu Snæbjörnsdóttur. Nýtt verk var frumflutt, Intraloper, en þýski málmblásarakvartettinn APPARAT sá um flutning ásamt Bergrúnu sem magnaði upp rafhljóð á völdum stöðum.
Maður gekk inn í Norðurljósasal Hörpu, vel dimmt var þar og kvartettinn sat fyrir miðbikið í svalri lýsingu. Aftan við hvern spilara hékk einslags málmplata. Það urraði smávægilega undir öllu er maður gekk inn og maður var hreinlega ekki viss hvort að verkið væri byrjað eður ei.
Hljóðlátur blástur hófst svo og undirstakk skuggalega stemningu. Verkið er á mörkum tón- og hljóðlistar og hallar í raun mun meira á hið síðarnefnda. En þetta er ekki óhljóða- eða hávaðalist (“noise”), það sem heyra mátti lék við eyrun fremur en að byrsta sig við þau. Framvindan dúaði þannig að mestu undir og yfir og dró mann inn í hálfgert hugleiðsluástand. Á einum stað hvesstu blásararnir sig en að öðru leyti leið verkið um mann – í gegnum mann – einhvern veginn. Ég er nánast kominn út í það að nota orðið “þægilegt”. Blítt? Þó manni finnist þetta ekki eiga við í umsögn um framsækið tónverk.
APPARAT skilaði sínu 100% en Intraloper er afrakstur samstarfs Bergrúnar og hópsins og var það samið sérstaklega í tilefni hátíðarinnar.
Virkilega flott og hugvekjandi verk og það er að marinerast í mér enn. Bergrún er þá ekki alveg sloppin frá mér, eftir viku verður birtur pistill eftir mig í Morgunblaðinu þar sem ég fer í saumana á nýrri plötu sem var að koma út, Skinweeper.
Rétt eftir þetta var leikur Íslands og Danmörku sýndur í Silfurbergi. Þar sat ég ásamt öllum helstu “leikmönnum” íslenskrar samtímatónlistar og meira til og tuðaði yfir dómgæslu með Sólveigu í Kælan mikla, fór yfir hornamörkin með Gyðu Valtýs, gantaðist í Huga Guðmunds og fór á handboltadýptina með Áka Ásgeirs. Þetta var eins og að vera á heimavist eiginlega, allir krakkarnir saman í vídeóherberginu.
Já, súrrealisma var að finna víðar á Myrkum en í sjálfri tónlistarsköpuninni.
#myrkirmusikdagar#darkmusicdays
01/02/26
Myrkir músíkdagar eru búnir að vera í gangi síðastliðna daga. Skrilljón tónleikar upp um alla veggi. Mikil virkni, rétt eins og í tónlistarlífi Íslendinga árið um kring. Mér telst hins vegar svo til að einhver gagnrýni á tónleika Myrkra hafi eingöngu verið birt á tveimur stöðum til þessa. Jónas Sen birti dóm um opnunarkvöldið, sem fram fór síðasta fimmtudag, í dag á visir.is, en þá lék Sinfóníuhljómsveit Íslands nokkur verk. Ég birti dóm/umsögn á þessum vegg sama kvöld og reit líka um frábært stykki Bergrúnar Snæbjörnsdóttur á þessum vettvangi.
Þetta segir sitthvað um stöðu formlegrar tónlistargagnrýni hérlendis. Hún er í fáum eyrum. Og ólíkt höfumst við kolleggarnir Jónas að svo ekki sé nú meira sagt. Jónas rýnir í kvöldið með sínum brag, með þessum umdeilda stíl sem fær fólk ýmist til að reiðast eða njóta vissrar Þórðargleði. Sjálfur rýni ég í tónlistina með þeirri vitneskju sem ég bý að í hvert og eitt sinn og er ábyggilega “leiðinlegri” en Jónas, þó ég vandi mig vissulega við að hafa umsagnirnar lifandi og leshæfar.
Annar kolleggi minn, Fríða Björk, ruddist svo fram á ritvöllinn rétt í þessu og velti aðförum og aðferðum Jónasar fyrir sér, hið besta mál (ég hlekkja í þetta allt saman hér að neðan).
Sko, í raun er það jákvætt að tónlist sé að valda þessum titringi. Ef það er ekki talað um eða brugðist við því sem þú ert að gera, það er eiginlega enn verra. En orðum fylgir þó alltaf ábyrgð og í listrýni er fólk af holdi og blóði á viðtökuendanum. Breyskt, viðkvæmt, sterkt og allt þar á milli.
Ég get ekki stillt mig um að leggja aðeins út frá skrifum Jónasar. Mér finnst t.d. mjög áhugavert hvernig hann lýsir nútímatónlist/framsækinni tónlist heilt yfir. Myrkir músíkdagar hafa verið “mis-sársaukafullir í gegnum tíðina” og “verið velkomin á Myrka músíkdaga. Hátíðina þar sem laglínur fara til að deyja.” Svo er þetta sagt grín, sem er auðvitað í grunninn þaulreynt “cop out”: “Hey, slappaðu af. Bara grín!” En öllu gríni fylgir einhver alvara og Jónas segir það reyndar berum orðum í dómi sínum.
Jónas er ánægður með fyrri hluta kvöldsins en ekki þann seinni. Og auðvitað eru komment hans um Báru mína Gísladóttur, fremsta tónskáld Íslands í dag, meginástæða þess að ég ryðst nú inn á ritvöllinn. Ég held að ég hafi sjaldan séð tvo menn jafn ósammála um nokkurn hlut …
Ég segi: “Sumir eru í melódíum, aðrir í töktum, enn aðrir í flippi en Bára er í SPENNU. Það er ekki hægt annað en að hrífast eða a.m.k. að taka afstöðu til þess sem dynur á þér … Bára vinnur svo ótrúlega vel með þagnir eða næstum-þagnir og áhrifin líktust óþægilegu vindgnauði á köflum. Hrikaleikurinn er Báru svo náttúrulegur eitthvað …”
Jónas segir: “Verkið eftir Báru Gísladóttur var í grunninn óaðlaðandi hljóðveggur og dauðar laglínur … Mér leið samt eins og ég væri í tannlæknastól án deyfingar. Það var ekki þessi tegund óþæginda sem leiða til einhvers, merkingarþrungin átök, eins og hjá MacMillan. Nei, þetta voru óþægindi sem virtust vera markmiðið sjálft.”
Hahaha! Ég verð eiginlega að “owna” þetta fyrir mína hönd, Báru og gagnmerkrar tónlistar. Já, að hlusta á tónlist Báru er á köflum EINS OG að vera ódeyfður í tannlæknastól! Það er einmitt þessi hæfileiki hennar til að taka okkur með inn í kvikuna, á óþægilega staði og hreinlega láta mann þjást í tónmálinu sem undirstingur snilld hennar. Ég hef oft haft þetta á orði í skrifum mínum um hana. Hugsið um Scott Walker (seinni tíma), argasta svartmálm, Whitehouse – tónlist sem er “óþægileg” en hreyfir við manni og opnar, stundum, á djúpa og hreina fegurð. Og ég hafna því að óþægindi Báru séu merkingarlaus, þvert á móti.
Mín hundrað sent inn í þetta og með Guðs blessun…
Hlekkir:
Umsögn mín um opnunarkvöldið: https://www.facebook.com/arnareggert/posts/pfbid02eLueirmF166WSWsfKBA8rDW3oorr66gWK41WhYY8uDbty4vSYVWSKK5aYuptq8yFl
Umsögn Jónasar um opnunarkvöldið:
Umsögn Fríðu:
Umsögn mín um tónleika Bergrúnar:
Deildu!
