Follow
Greinin var skrifuð fyrir Morgunblaðið og birtist þar, fimmtudaginn 15. janúar.
Naskir tónar Norðurlöndum frá
Ég hef undanfarin ár sett niður hugleiðingar um Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs, lagt út frá tilnefningum síðasta árs sem ættu að gefa einhverja mynd af því hvað á seyði er í tónlist þessa svæðis. Í ár voru tilnefningarnar tólf, tvær frá stærstu norrænu löndunum fimm en svo ein frá Álandseyjum og ein frá Færeyjum. Grænlendingar hafa hafnað þátttöku undanfarin ár, segja leikinn ójafnan og það er ýmislegt til í því. Eins og í tilfelli Færeyja og Álandseyja er aðeins ein tilnefning og því aðeins eitt atkvæði. Færeyjar hafa unnið til verðlauna, þrátt fyrir þetta, en auk þess stendur í reglugerðarbók verðlaunanna að þessi þrjú lönd megi tilnefna „þegar þau geta“.
Eins og sjá má er ég innviklaður í þetta ferli, sit í dómnefnd fyrir Íslands hönd ásamt tveimur öðrum, þar sem um er að ræða tvo aðalmenn og einn vara. Tilnefnt er annað hvert ár fyrir feril listafólks og á móti fyrir einstakt verk. Þannig voru Laufey og Hugi Guðmundsson tilnefnd fyrir verk/plötur í fyrra en árið á undan voru Sigur Rós og Elfa Rún Kristinsdóttir tilnefnd fyrir feril sinn í heildina. Og rakið hneyksli að Sigur Rós, sú mæta sveit, hafi ekki tekið verðlaunin það ár!
Víkingur vann
Við Íslendingar náðum þó vopnum okkar í ár en það var sjálfur Víkingur Heiðar Ólafsson sem hreppti verðlaunin. Og kominn tími til. Þetta var í fjórða sinn sem hann var tilnefndur (2009, 2017 og 2021 eru hin árin) og eins gott að hann tæki þau nú svo ég sé fullkomlega hreinskilinn. Ég skynjaði þetta sem hálfgerða rússneska rúllettu, ef hann hefði ekki unnið þá væri fyrir það fyrsta eitthvað að verðlaununum og í annan stað eitthvað að dómnefndinni sem slíkri. Já já, ég er náttúrulega alveg hlutlaus hérna! En samt. Auðvitað kom enginn annar til greina þetta árið. Hin tilnefningin frá Íslandi snerist svo um glæstan feril Emilíönu Torrini.
En hvað buðu hin löndin upp á? Danir tefldu fram Annisette Koppel sem er þekktust fyrir að hafa verið söngkona rokksveitarinnar kunnu Savage Rose. Einhver „lífstíðarverðlauna“-pæling þarna sem fór hins vegar skammt. Þá var slagverksleikarinn Ying-Hsueh Chen tilnefndur, einkar glúrinn leikur og ég hefði viljað sjá hana á palli ef slíkt væri fyrir hendi í þessum verðlaunum. Finnar fóru bil beggja, brúuðu heimana tvo, annars vegar var fiðluleikarinn Elina Vähälä tilnefnd og hins vegar Pekko Käppi sem einblínir á tilraunakennda þjóðlagatónlist. Þeir eru umsvifamiklir í þeim efnum, stórvinir okkar Finnarnir. Norðmenn stilltu fram Djasshljómsveit Þrándheims en einnig fiðluleikaranum Vilde Frang. Þeir eru merkilega íhaldssamir Norðmennirnir þegar kemur að þessum verðlaunum og hafa aldrei dýft tám í poppaðri vötn nýlega, alltént svo ég muni eftir.
Fjölbreytt flóra í ár
Svíar kunna hins vegar vel við sig í flippinu. Þaðan er spunalistakonan Sofia Jernberg, tilnefnd síðasta ár, og tilraunapopp El Perro del Mar. Álandseyingar sendu óperusöngkonuna Sofie Asplund til leiks á meðan Færeyingar buðu upp á gotapoppsöngkonuna frábæru Brimheim.
Heilt yfir var bragur verðlaunanna í ár nokkuð fjölbreyttur, ólíkt tveimur síðustu árum sem einkenndust mikið til af klassík (2024) og þjóðlagatónlist (2023). Eðlilega gengum við samdómari minn hróðugir frá borði í þetta sinnið en ég árétta að svona verðlaunastúss er fyrst og síðast til að vekja athygli á tónlistarvirkni norræna svæðisins almennt séð fremur en að það sé verið að keppa í tónlist enda er það ekki hægt.
Deildu!
