Follow
Greinin var skrifuð fyrir Morgunblaðið og birtist þar, fimmtudaginn 9. apríl.
Rauður loginn brann
Ég hef fylgst með ferli Florence Welch (sem starfar sem Florence and The Machine) af kostgæfni og áhuga í gegnum tíðina. Tónlistin sem slík hefur ekki heillað mig upp úr skónum en umgjörðin öll og hvernig þessi enska tónlistarkona hefur keyrt sinn feril, allt þetta hefur hrært í gráa grautnum og fengið mig í poppfræðilegt hausklór. Einkanlega hafa tvær síðustu plötur vakið athygli mína en stíllega eru þær náskyldar. Dance Fever (2022) og Everybody Scream (2025) vinna báðar með minni og fagurfræði aftan úr fornöldum; nornir, kastalainnbú, miðaldakjóla og -málverk, dulúð, galdra og gotneska myrkravinda. Það er eins og Florence syngi í húsbandi Artúrs konungs og í uppklappi stígur hún í vænginn við Merlin galdrakarl. Plötur þessar eru um leið strigi fyrir pælingar um alls kyns tilfinningaróstur. Fyrri platan nýtir sér dansbrjálæðið sem brast á í Evrópu miðalda sem útgangspunkt, er fólk, þúsundum saman, dansaði sér til dauða en æðin gátu staðið vikum saman. Öskrið miðjar svo nýjustu plötuna, öskurmeðferðir til dæmis og öskur sem hluti af helgihaldi. Út frá því fjallar Florence meðal annars um kvenleika og þá staðreynd að þegar hún missti fóstur og þurfti á bráðaaðgerð að halda var lífi hennar rétt svo bjargað. Þetta er undirstrikað sterkt út í gegn, sjá til dæmis umslag plötunnar.
Að heila sig
Tónlistin er eins slags nútímapopp en það er epík og drama í hverjum tóni og heilmikið af hinu svofellda „bardcore“, tónlistarstefna sem nútímavæðir eigindi hirðskálda til forna („hirðskáldakjarni“?). Á vissan hátt er Florence hliðstæð Lönu Del Rey, báðar sigla þær um stóreflismið, hvor á sinn hátt. Del Rey vinnur með Ameríku en Florence með England, hvar saga, ímynd og menningarleg einkenni landanna eru stökkpallur fagurfræðilegra rannsókna. Everybody Scream kom út á síðustu hrekkjavöku (auðvitað!) og viðkvæmni líkamans – og tenging Florence við hann og ný og dýpri skynjun eftir bráðaaðgerðina – formar texta og andrúm plötunnar. Þetta er því fyrst og síðast heilunarplata mætti segja. Eins slags þjóðararfshryllingur, dreginn úr enskum þjóðsögum og bábiljum hangir yfir, líkt og við séum stödd inni í hinni goðsagnakenndu mynd The Wicker Man (1973) eða þá súrum Barnaby-þætti. Platan var unnin með Mark Bowen (Idles), Aaron Dessner (The National) og Mitski og Idrîsî-kórinn (miðaldakór) kemur og við sögu. Florence hafði þá krotað eftirfarandi á töflu í hljóðverinu: „Swans vs. Adele“, nokkurs konar hljóðheimsmöntru þar sem reynt var að blanda saman óhljóðalist New York-sveitarinnar Swans og engilblíðri röddu Adele. Ofsakraftur og brjálæði saman við melódískt næmi.
Fljótandi epík
Hljómleikaferðalagið í kjölfar nýju plötunnar hefur verið mikið sjónarspil eins og vænta mátti. Á sokkabandsárunum bjó Florence til villta, sæmilega hamslausa indítónlist og heimsótti meðal annars Iceland Airwaves í blábyrjun ferilsins. Fyrstu plöturnar, Lungs (2009) og Ceremonials (2011), flutu um í epík, annars konar þó en er að finna hér, en svo prufaði Florence að trítla um berfætt á öðrum lendum í framhaldinu. How Big, How Blue, How Beautiful (2015) nuddaði sér upp í hefðbundnara popp og High as Hope (2018) var einhvers konar þynnka, lágstemmd og viðkvæmnisleg en náði illa að fanga kjarna listakonunnar. Flugeldasýningarnar sem hafa fylgt tveimur síðustu plötum eru nær því sem hún er í raun réttri og var nýjasta platan meðal annars valin hennar besta frá upphafi af Far Out Magazine fyrir stuttu. Ekkert stöðvar því rauðhærðu rosafrökenina.
Deildu!
