Follow
Greinin var skrifuð fyrir Morgunblaðið og birtist þar, laugardaginn 4. apríl.
Tónrænn hreinsunareldur
Það er aldrei einfalt þegar listaverkum er miðlað í gegnum, hvað getum við sagt, vettvang sem er ekki kjörmiðlun fyrir efnið. Tónlist Jóhanns Jóhannssonar er mögnuð í Sicario en nær hún að standa ein, sem verk, án myndarinnar? Hversu miklu máli skiptir sú tenging? Tónlistin hans stendur reyndar glæst án myndarinnar og eins og við þekkjum er rík hefð fyrir því að tónlist við kvikmyndir, sjónvarpsþætti og nú hlaðvörp komi út frístandandi. Hér ætla ég að rýna í slíkt verk, tónlistina við söngleikinn Skíthrædd eftir Unni Elísabetu, sem kom út á plötu fyrir stuttu. Söngleikinn hef ég ekki séð, staðreynd sem er þá í raun réttri sýruprófið á það hvort Skíthrædd gengur yfirhöfuð upp sem plata (er núna að hugsa til þeirra þúsunda krakka sem kunna Dýrin í Hálsaskógi utan að án þess endilega að hafa séð leikritið).
Gráglettin alvara
„Heimurinn er skelfilegur þó að hann sé fallegur,“ er fyrsta línan sem maður heyrir á þessari plötu, glúrin lína sem gefur vel til kynna hvað í vændum er. Unnur á að baki fjölskrúðugan feril sem leikari, söngvari, dansari, leikstjóri, textahöfundur o.fl. og sýningin var sett upp í Þjóðleikhúsinu þar sem Annalísa Hermannsdóttir og Einar Lövdahl Gunnlaugsson sungu og léku með Unni og koma þau einnig fyrir á þessari hljóðritun. Þetta er skemmtileg plata og hressandi, á mörkum söngs, uppistands og leiklistar. Alvara lífsins er sett í gráglettið samhengi, kímni nýtt sem úrlausnartól og þetta minnir mig í senn á Hrekkjusvínaplötuna og glæsiverk Bjarna Snæbjörnssonar, Góðan daginn, faggi. „Ef það er hægt að breyta hræðslu í létt Broadway-númer þá er allt mögulegt,“ segir m.a. í kynningartexta og verkið er sannarlega valdeflandi. Hindranir lífsins og hræðslan sem við öll glímum við, þetta ásamt ýmsu öðru er sett í kímið ljós, eitthvað sem getur leyst heilaringlið upp og smækkað það. Textinn í titillaginu er t.a.m. frábær. Eftir upptalningu á því sem þykir einkenna prúða stúlku segir Unnur: „Ég vildi líka vera með læti / Að fíflast eins og þú / Að gera mistök bara alveg eins og þú … Ég ætla að taka mikið pláss.“ Hér er frelsis- og lífsþráin orðuð svo skilmerkilega en í búningi grípandi grallaralags. Unnur dregur hnyttnar hendingar fram út í gegn, „Hjónabandið“ byrjar vel en endar í frosti, parið búið með allt Netflix, þola ekki tónfallið í rödd hvort annars og salsanámskeiðið sem átti að krydda tilveruna var misheppnað (eiginmaðurinn var svo taktlaus). „Ég týni mér ef ég er ekki að afreka“ segir í „Gangandi klisja“, mjög gott komment á hamstrahjólið sem við lifum í. „Þarna er hún stúlkan“ er þá snoturt og þokkafullt, fallegur óður til stúlkunnar sem „setur nú sögur um hræðslu á svið … nú áfram hún fer, heiminn sinn ber“.
Kynngimagn og kraftur
Lögin eru velflest stutt og snaggaraleg og bera söguna vel. Þau eru reyndar misgóð, áðurnefnt „Gangandi klisja“ er fyrst og síðast tæki til að skila textanum góða, lagið sem slíkt er heldur þunnt. „Guð á klósettinu“ er þá skot yfir markið, einfaldleikinn verður yfirþyrmandi undir rest. En þessi tilvik eru fá. Því heilt á litið er platan sterk, það er kynngimagn í henni og kraftur sem hefur vafalaust losnað í sköpunarferlinu. Boðskapurinn á Skíthrædd er nefnilega góður bæði og nauðsynlegur og aldrei nógu oft á borð borinn. Unnur er vafalaust efld eftir þetta ferli og hiklaust margir fleiri.
Deildu!
