Follow
Greinin var skrifuð fyrir Morgunblaðið og birtist þar, fimmtudaginn 26. mars.
Víst ertu drottning
Það var löngu orðið tímabært að höfundur þessi myndi stinga niður penna um popptónlistarfyrirbærið Taylor Swift. Stærð hennar í dag og vinsældir í poppheimum eru slíkar að manni vefst tunga um tönn og penni um fingur þegar maður stendur frammi fyrir verkefninu. Hvar á að byrja? Vinklarnir eru svo margir. Swift hefur slegið hvert metið á fætur öðru, enginn hefur rakað inn jafn miklu fé fyrir tónleikahald og hún er auk þess ríkasta tónlistarkona heims í dag. Til að halda skýrum fókus mun ég því einbeita mér að nýjustu plötu hennar, The Life Of A Showgirl, sem út kom síðasta haust.
Ég þekki feril Swift ágætlega, bæði vegna starfs míns en líka einfaldlega af því að ég bý á plánetunni jörð. Hún er það nafntoguð að Jói á bolnum, amma þín og þessi þarna sem hefur engan áhuga á tónlist vita samt a.m.k. af henni. „Hún er nefnilega sól sem gleypir plánetur og hættir líklega ekki að stækka fyrr en hún að lokum springur. Það virðist hins vegar vera langt í það,“ sagði kollegi minn í hlaðvarpinu Besta platan og ratast honum ágætlega orð á munn þar.
Firnamikið öryggi
Ég beið spenntur eftir nefndri plötu og það er merkilegt að þrátt fyrir ægistærðina hefur Swift aldrei farið eftir formúlu. Hún hefur gert kántríplötur, rafpopp, hipphoppskotin verk og plötur þar sem haustleg indíþjóðlagatónlist ræður ríkjum. Öllu þessu hefur hún snarað út af firnamiklu öryggi og er jafn sannfærandi sem reið meginstraumsdansdrottning og blíð neðanjarðarindístelpa. Magnað. Og þá man ég, svona gerðu Bítlarnir. Breyttust frá plötu til plötu en voru samt alltaf þeir. Og uppskáru eftir því.
Showgirl-platan rann engu að síður um þessi eyru á fremur tilþrifalítinn máta og snemma kom í ljós að ég var ekki einn um þá upplifun. Getur verið að vélin hennar Swift, líklega aflmesta poppvél sem smíðuð hefur verið nokkru sinni, sé tekin að hiksta?
Vel má lesa í þessi skrif sem hér fari enn einn hvítur karlmaðurinn sem er að rífa niður farsælan kvenmann. Tuddast hefur verið í þeim öllum, veri það Madonna, Britney Spears eða Lady Gaga. Feðraveldið hefur löngum séð til þess að gagnrýnin er jafnan sérstaklega óvægin þegar kvenmaður á í hlut. Eða öllu heldur, einhver annar en karlmaður á í hlut. Springsteen, Bítlar, Ed Sheeran, þeir eru ekki settir í jafn grimmdarlegar hakkavélar.
Óvægin gagnrýni
Ég ætla næst að stilla fram þeirri gagnrýni sem Swift hefur orðið fyrir í helstu miðlum. Hafa rýnar oft verið kaldlyndir ef ekki beint pirraðir. Platan inniheldur dansvænt stuðpopp og sjálfur Max Martin (Britney Spears) er á tökkunum. Tónlistin þykir hins vegar heldur þunnur þrettándi þar sem mörg laganna minna á önnur þekktari. Vissulega er það alltaf vandræðamál að búa til frumlega popptónlist, tónaramminn er einfaldlega of þröngur, en það er vissulega hægt og Swift hefur sjálf gert betur heppnaðar svona plötur (1989, Midnights). Showgirl … skortir hins vegar svalheitin sem leika um þær plötur og það er eins og Swift sé farin að elta fremur en að leiða. Auk þess er yfir henni „ódýr“ andi, eins og henni hafi verið hraðað út og meira að segja aðdáendur, hin harðskeyttu „Swifties“, hafa látið hafa það eftir sér að listin hafi verið beygð óþarflega mikið undir auðmagnið.
Þetta er staða sem Swift hefur aldrei verið í áður og spurning hvernig brugðist verður við? Ég kem a.m.k. hlaupandi inn á fréttaskýringavöllinn lesendur góðir þegar slíkt liggur fyrir og greini þær vendingar fyrir ykkur.
Deildu!
