SOAK: Ungblóð frá Írlandi
Greinin var skrifuð fyrir Morgunblaðið og birtist þar, laugardaginn 22. ágúst, 2015
Syngdu, unga ástin mín…
• Hin norður-írska SOAK hefur vakið athygli að undanförnu
• Aðeins átján ára en textar og lög á djúpum miðum
Maður kennir óneitanlega til aldursins þegar maður skrifar um tónlistarmann sem fæddur er árið 1997. Þegar Bretapoppið reið röftum og menn voru að tengja sig inn á internetið í fyrsta skipti var SOAK, sem fékk fæðingarnafnið Bridie Monds-Watson, ennþá bara hugmynd hjá foreldrunum. SOAK var aðeins fimmtán ára þegar fyrstu plötur hennar, stuttskífur, komu út og þær náðu fljótlega eyrum almennings og þeirra sem með völdin fara í tónlistarbransanum.
Snemma
Í ársbyrjun 2013 fjallaði Guardian t.a.m. um SOAK sem líklegt ungstirni og boltinn fór að rúlla fremur hratt í kjölfarið. Haustið 2014 setti BBC hana svo á lista yfir „Hljóm ársins 2015“ og þá er þetta meira og minna komið, athyglin sem tónlistarmenn fá í kjölfarið á slíkum úrskurði er iðulega gríðarleg, þó sumir falli reyndar á milli þils og veggjar. SOAK slapp við þau örlög, einfaldlega vegna þess að það er innistæða fyrir lofaustrinum. Tónlistin er lágstemmd og angurvær, melódísk bæði og heillandi. Og textalega séð er hún að fjalla um eitthvað sem skiptir máli. Eitt af elstu lögum hennar fjallar um vin sem var ofsóttur vegna kynhneigðar sinnar en SOAK sjálf kom út úr skápnum snemma á unglingsskeiði og hefur barist opinberlega fyrir réttindum síns fólks, hefur m.a. sagt að Írland og Norður-Írland séu ansi aftarlega á merinni hvað þessa hluti varðar.
Ímynd hennar (stráksleg), söngrödd og lög kalla fram söngkonur frá níunda áratugnum eins og Tracy Chapman, Tanitu Tikaram og Suzanne Vega; þegar útpældir, alvarlegir textar nutu útvarpshylli á einhvern ótrúlegan hátt er manni næst að segja. Sinead O‘Connor og byltingarkennd afstaða hennar til smárra sem stórra hluta svífur um leið yfir vötnum en samtímakonur, eins og hin tungulipra Kate Tempest og jafnvel Lorde eru þarna líka. Söngrödd SOAK er ekki ósvipuð Lorde, þægilega „unglingaleg“, innhverf og letileg, kæruleysisleg en um leið viðkvæmnisleg.
Seint
Eðlilega fer allt á hliðina þegar heimsfrægðin svo gott sem hrífur fólk með sér í einu hendingskasti. SOAK rétt náði að klára grunnskólaprófin en tónlistarnám þurfti að bíða. Hún skrifaði svo undir samning við hina goðsagnakenndu Rough Trade, „litla risann“, eftir að hákarlar frá stóru útgáfunum voru búnir að glefsa í hana í um tvö ár. Fyrsta breiðskífan, Before We Forgot How to Dream, kom svo út í vor og Tommy McLaughlin úr Villagers sá um að snúa tökkum og taka upp.
Þegar gluggað er í viðtöl við SOAK verður maður eiginlega hlessa yfir því að hún sé ekki fyrir löngu búin að tapa því, verandi á viðkvæmum unglingsaldri og í þessari „vél“. Blessunarlega virðist hún nokkuð upplýst um þetta allt saman og gleymum því ekki að saklausir og ennþá hjartahreinir unglingar eru oft og tíðum flugskarpir og lausir við allt „kjaftæði“. Og á þá vegu lýsir hún t.a.m. því hvernig hún nálgast textagerðina: „Orðin koma ósjálfrátt, ég gríp þau og raða þeim upp. Venjulega eru þetta mikið til heiðarlegar játningar og það er líkast til ástæðan fyrir því að fólki hugnast tónlistin. Ég er heiðarleg.“ Íslendingar geta upplifað þetta allt saman sjálfir von bráðar en SOAK treður upp á Airwaves í haust. Sé ykkur þar.
Stikkorðaský
Abba ATP Björk Bob Dylan Bubbi Bára Gísladóttir Bítlarnir Cyber David Bowie Eivör Pálsdóttir Eurovision Evróvisjón Færeyjar Grænland HAM Harpa Hildur Guðnadóttir Ian Anderson Iceland Airwaves Jethro Tull Jóhann Jóhannsson jólatónlist Kælan Mikla Misþyrming Morgunblaðið múm Músíktilraunir Nick Cave Nordic Music Prize Norrænu tónlistarverðlaunin Nuuk Nuuk Nordic Culture Festival post-dreifing President Bongo Reptilicus sigur rós Skotland Skúli Sverrisson Söngvakeppnin Söngvakeppni Sjónvarpsins The Beatles Thick As A Brick tónleikar tónlist ... er tónlist íslenskur plötudómurUmræðan
- PtaXa on Plötudómur: Ingibjörg Turchi – Stropha
- Ilmu Komunikasi on A Faroese Music Diary – Skrapt Festival 2023: #3
- Manajemen on A Faroese Music Diary – Skrapt Festival 2023: #3
- Ilmu Forensik on A Faroese Music Diary – Skrapt Festival 2023: #3
- Biomedis on A Faroese Music Diary – Skrapt Festival 2023: #3
- Informatika on A Faroese Music Diary – Skrapt Festival 2023: #3
- SO on Plötudómur: Bubbi – Ljós og skuggar
- Irgi Zanuar on Viðtal: Egill Ólafsson
- Sains Data on Uppgjör: Nuuk Nordic Culture Festival 2019
- RPLA on Rýnt í: Kynjahalla í dægurtónlist
Safn
- October 2024
- September 2024
- August 2024
- July 2024
- June 2024
- May 2024
- April 2024
- March 2024
- February 2024
- January 2024
- December 2023
- November 2023
- October 2023
- September 2023
- August 2023
- July 2023
- June 2023
- May 2023
- April 2023
- March 2023
- February 2023
- January 2023
- December 2022
- November 2022
- October 2022
- September 2022
- August 2022
- July 2022
- June 2022
- May 2022
- April 2022
- March 2022
- February 2022
- January 2022
- December 2021
- November 2021
- October 2021
- September 2021
- August 2021
- July 2021
- June 2021
- May 2021
- April 2021
- March 2021
- February 2021
- January 2021
- December 2020
- November 2020
- October 2020
- September 2020
- August 2020
- July 2020
- June 2020
- May 2020
- April 2020
- March 2020
- February 2020
- January 2020
- December 2019
- November 2019
- October 2019
- September 2019
- August 2019
- July 2019
- June 2019
- May 2019
- April 2019
- March 2019
- February 2019
- January 2019
- December 2018
- November 2018
- October 2018
- September 2018
- August 2018
- July 2018
- June 2018
- May 2018
- April 2018
- March 2018
- February 2018
- January 2018
- December 2017
- November 2017
- October 2017
- September 2017
- August 2017
- July 2017
- June 2017
- May 2017
- April 2017
- March 2017
- January 2017
- December 2016
- November 2016
- October 2016
- September 2016
- August 2016
- July 2016
- June 2016
- May 2016
- April 2016
- March 2016
- February 2016
- January 2016
- December 2015
- November 2015
- October 2015
- September 2015
- August 2015
- July 2015
- June 2015
- May 2015
- April 2015
- March 2015
- February 2015
- January 2015
- December 2014
- November 2014
- October 2014
- September 2014
- August 2014
- July 2014
- June 2014
- May 2014
- April 2014
- March 2014
- February 2014
- January 2014
- December 2013
- November 2013
- October 2013
- September 2013
- August 2013
- July 2013
- June 2013
- May 2013
- April 2013
- March 2013
- February 2013
- January 2013
- December 2012
- November 2012
- October 2012
- September 2012
- August 2012
- July 2012
- June 2012
- May 2012